.jpg)
पावसाळ्यात, अत्यधिक पाऊस पडल्याने शेतात पाणी साचू शकते. हे अतिरिक्त पाणी पिकांसाठी हानिकारक ठरू शकते कारण ते मुळांना ऑक्सिजन मिळण्यास प्रतिबंध करते, रोग आणि किडींना प्रोत्साहन देते आणि मातीचे धूपरोधकता कमी करते. या समस्येवर मात करण्यासाठी, शेतकरी विविध उपाययोजनांचा अवलंब करू शकतात.
पावसाळ्यात अत्यधिक पाऊस पडल्याने शेतात पाणी साचू शकते. हे पाणी पीकांसाठी हानिकारक ठरू शकते कारण ते:
- मुळांना ऑक्सिजन मिळण्यास प्रतिबंध करते: अतिरिक्त पाणी मुळांना ऑक्सिजन मिळण्यास प्रतिबंध करते, ज्यामुळे मुळ कुजून जाऊ शकतात आणि पीक मरू शकते.
- रोग आणि किडींना प्रोत्साहन देते: पाण्यात साचलेले रोग आणि किडींसाठी आदर्श वातावरण निर्माण करते, ज्यामुळे पीकांना हानी पोहोचू शकते.
- मातीचे धूपरोधकता कमी करते: अतिरिक्त पाणी मातीचे धूपरोधकता कमी करते, ज्यामुळे मातीचे क्षरण होऊ शकते आणि पिकांची उत्पादकता कमी होऊ शकते.
उपाययोजनांचे प्रकार:
1. जमिनीला उतार देणे:
- हे एक सोपे आणि प्रभावी तंत्र आहे ज्यामध्ये शेताला हलका उतार दिला जातो जेणेकरून पाणी नैसर्गिकरित्या वाहून जाईल.
- हा उतार पावसाच्या दिशेने किंवा नैसर्गिक जलवाहिन्यांच्या दिशेने दिला जाऊ शकतो.
2. पाणी वाहून जाण्यासाठी चर काढणे:
- हे तंत्र शेतात खंदक खोदून पाण्याचा प्रवाह नियंत्रित करते.
- चर वेगवेगळ्या आकारात आणि खोलीत बनवले जाऊ शकतात आणि ते शेताच्या उताराच्या दिशेने किंवा समांतररित्या ठेवले जाऊ शकतात.
3. रुंद वाफा सरी पद्धत:
- ही एक आधुनिक निचरा प्रणाली आहे जी जमिनीच्या पृष्ठभागावर पाण्याचा प्रवाह नियंत्रित करते.
- यात रुंद वाफा आणि त्यामध्ये सरी तयार करून अतिरिक्त पाणी बाहेर काढून दिले जाते.
पिकांची बेडवर लागवड: फायदे आणि तंत्रज्ञान
4. ड्रेनेज सिस्टम (निचरा प्रणाली):
ड्रेनेज सिस्टम हे अतिरिक्त पाणी निचरा करण्याचा सर्वात प्रभावी मार्ग आहे. यात शेताच्या उताराच्या दिशेने खंदक खोदणे समाविष्ट आहे जेणेकरून पाणी नैसर्गिकरित्या बाहेर वाहून जाईल. ड्रेनेज प्रणाली विविध प्रकारात उपलब्ध आहेत, जसे की:
- खुले खंदक: हे सर्वात सोपे आणि स्वस्त प्रकारची निचरा प्रणाली आहे.
- नळ्या: हे बंद निचरा प्रणाली आहेत जे जमिनीखाली गाडले जातात.
- पृष्ठभागावरील निचरा: हे तंत्रज्ञान जमिनीच्या पृष्ठभागावर पाण्याचे प्रवाह नियंत्रित करण्यासाठी वापरले जाते.
.jpg)
निचरा व्यवस्थापन अत्यंत उपयुक्त माहिती
उत्तर द्याहटवा